Skip Navigation Links
صفحه اصلی
واحدهای هنریExpand واحدهای هنری
هنرمندانExpand هنرمندان
منابع محتواييExpand منابع محتوايي
درباره Expand درباره
ارتباط با حوزه
ثبت نام ورود    
 

تاریخ انتشار  :  11:21 صبح ۱۳۹۰/۱۱/۳
تعداد بازدید  :  4331
Print
   
گفتگویی با استاد منوچهر غیوری:

برگزاری همایش سراسری نغمه های نی نوا بسیار ارزنده و قابل ستایش است

استاد منوچهر غیوری که از ایشان به عنوان شاگرد با وفای استاد کسایی یاد می شود، در مصاحبه ای اختصاصی ضمن تشریح فعالیتهای خود در زمینه موسیقی که از سن ۱۲سالگی و با فراگیری آواز آغاز شده و تا کنون که بامدیریت آموزشگاه موسیقی در نجف آباد ادامه دارد، در دومین همایش سراسری نغمه های نی نوا گفت: این قبیل حركتها و همایش های موسیقی که حوزه هنری استان مرکزی در دومین سال پیاپی آن را اجرا می کند، بسیار ارزنده و قابل ستایش است و برای پیشبرد اهداف موسیقی باید همه اساتید و هنرمندان متحد، یکدل و یكپارچه عمل کنند تا بتوان موسیقی ملی ایران را به طرز مطلوبی عرضه کرد.

امید است که در آینده این قبیل فعالیت ها بتواند در جهت پیشبرد اهداف موسیقی كشورنقش موثر و مفیدی ایفا کند. وی جوانان را آینده سازان مملکت دانستند و گفتند:آینده موسیقی مملکت دست شماست،کار گذشتگان راهگشایی برای شماست و امیدوارم که بتوانید این بار را به منزل مقصود برسانید. استاد غیوری یکی از حسن های برگزاری همایش نغمه های نی نوا توسط واحد موسیقی حوزه هنری استان مرکزی را ارایه کارهای نو و تلفیق ایده ها با یکدیگر می داند و می گوید: دیدار نوازندگان اقصی نقاط کشور با هم و گوش دادن به صدای ساز که هر سازی بالطبع رنگ و صدایی متفاوت دارد بر دانسته های هنرمندان می افزاید.

 آنچه در پي مي‌آيد گفتگويي با او درباره فراز و نشيب‌هاي ساز ني و برگزاری همایش های نی نوازی است.

·         آقای غیوری برگزاری همایش «نغمه های نی نوا» توسط واحد موسیقی حوزه هنری را چگونه ارزیابی می کنید؟

به جرات می گویم که بعد از جشنواره نی نوازان که در سالهای قبل برگزار شد این همایش با محوریت ساز نی بی نظیر بود. یکی از حسن های اینچنین همایش هایی ارایه کارهای نو و تلفیق ایده ها با یکدیگر است. بی نظیر است، برگزاری همایش هایی از این دست می تواند به ارتقای موسیقی ملی ما کمک کند. البته باید دقت کرد که  این همایش غیر رقابتی است و آثار در مرحله اول بازشنوی می شوند و برای شرکت در همایش انتخاب می شوند ولی همین که هنرمندان زیادی از اقصی نقاط کشور با تکنیک و مهارت های متفاوت در کنار هم قرار می گیرند می تواند در جهت پیشبرد اهداف موسیقی كشور نقش موثر و مفیدی ایفا کند. باید از همینجا به برگزار کنندگان این جشنواره که از نزدیک شاهد تلاش های شبانه روزی آنها بودم خسته نباشید بگویم.

·        آقای غیوری گسترش موسیقی در دنیای امروز را  چگونه می بینید؟

خوشبختانه گسترش وسایل ارتباط جمعی مثل سی دی ، نوار، اینترنت و... باعث پیشرفت سریع تروآسان تر موسیقی گردیده است. همچنین گسترش مراکز موسیقی در شهرها نیز از راههای گسترش موسیقی است و اگر چه ما در گذشته از این امکانات بهره مند نبودیم اما، خوشبختانه اساتید بزرگی داشتیم و یکی از افتخارات و ادعاهای من در موسیقی این است که شاگرد استاد سید حسن کسایی بوده و هستم وخوشحالم که از محضر اساتیدی چون تاج اصفهانی، ادیب خوانساری، محمود کریمی و ... فیض برده ام.

·    اشاره كرديد كه ترديد دارم كسي بتواند جاي استاد کسایی و استاد جلیل شهناز را بگيرد. در اين مساله كه شما گفتيد شكي نيست. اما سوال اين جاست كه اين دو  استاد چه مؤلفه‌اي داشتند كه توانستند در عرصه موسيقي ماندگار شوند؟

ببینید ویژگی های سبک استاد کسایی تلطیف صداهای نی و ابداع صداهای تازه و بدیع است. استاد کسایی برای اولین بار ساز نی را به ارکستر برد و همچنان در ابداع پیش در آمد، چهار مضراب و ضربی های متعدد مخصوص نی سرآمد است. دادن جواب آواز به شیوه های گوناگون از جمله بداهه نوازی، مرکب نوازی و از همه بالاتر مرصع نوازی از دیگر مولفه هایی است که به نام ایشان ثبت شده است واگر كسي مي‌خواهد راه اين دو هنرمند ماندگار را امروز ادامه دهد، بايد دنباله‌روي كارهاي آنها باشد، آثارشان را گوش كند و روي اين آثار به تحقيق و تفحص بپردازد.

·    با توجه به رابطه شما و استاد کسایی آیا ویژگی های فردی ایشان نیز به ماندگار شدن ایشان در عرصه موسیقی کمک کرده است؟

بله، البته بیش از هر چیز این موهبتی الهی است، استاد کسایی از هوشی سرشار برخوردارند و در خانواده ای متولد شدند که مأمن هنر بودند و از همان سنین طفولیت افرادی نظیر مرحوم صبا، غلامرضا خان سارج، جلیل شهناز و ... در این خانواده رفت و آمد می کردند. علاوه بر اینها پشتکار استاد کسایی ستودنی بود ایشان تا این اواخر روزی 4 ساعت ساز می زد. حتی با اینکه سیدرحیم و حبیب شاطر خواننده را ندیده بود ولی به سبک خوانندگی آنها می توانست بخواند. مطمئن باشید ما دیگر نظیر این اساتید را نخواهیم داشت

·        خصوصیات یک نایی چیست؟

یک نوازنده نی در درجه اول باید با ادبیات عجین باشد. متأسفانه خیلی از نوازنده ها با ادبیات قهرند و از خواندن دو غزل هم عاجزند حال آنکه نوازنده های قدیمی ده ها هزار بیت را حفظ بودند. یک نوازنده نی باید به ساز دیگران با احترام گوش فرادهد از ویولن صبا تا پیانو مرتضی محجوبی و سنتور رضا ورزنده و روی سازش همه موارد را پیاده کند. شروع هنر با تقلید است اما یک هنرمند و به خصوص نوازنده نی باید از تقلید بپرهیزد. یک نایی باید بتواند سازش را خودش بسازد و تعمیر کند و خیلی نکات دیگر

·         آقای غیوری امروز درحيطه ني نوازي شاهد تعدد هنرمند هستيم، دلیل این رویکرد را چه می دانید؟

بله. امروز مي‌بينيم كه در دانشگاه‌ها و آموزشگاه‌ها هزاران نوازنده ني پيدا شده است و دلیلش گیرایی و جذابیت صدای نی است. منتها كيفيت كار مهم است. در واقع مهم اين است كه ببينيم چه كسي مي‌تواند صداي شيشه‌اي از اين ني در بياورد. اغلب نوازندگان ني فكر مي‌كنند ني سازي آسان است و مي‌توانند در مدت زمان كوتاهي بر آن مسلط شوند، درحالي كه اين ساز در عين سهل بودن، ممتنع نيز هست. اصولا ساز مشكلي است و كمتر كسي در اين حيطه دوام مي‌آورد كه كار را ادامه دهد.

·    با اين كه ساده و بدوي بودن ني را حسن مي‌دانيد، اماهمين ويژگي نواختن آن را سخت مي‌سازد و همراهي اش با ديگر سازها را سخت‌تر.

سخت بودن نواختن يك ساز دليل ضعف و نقص آن نيست. از سوي ديگر، ني كوك‌هاي متعددي دارد و با تمام سازها مي‌تواند همراه شود.

·        اما سخت بودن نواختن ني، مشتاقان كمي را به دنبال يادگيري اين ساز مي‌كشاند.

ني نيازمند عاشق است تا هنرجو. ني سازي نيست كه بتوان زود و راحت صدايش را در آورد و آموختن نوازندگي‌اش رياضت و سختي مي‌طلبد. ني با آن كه ساختماني ساده دارد، اما يادگيري و نواختن آن بسيار سخت است. براي همين هم هر 50 يا 60 سال، 2 يا 3 نفر در نوازندگي آن مي‌درخشند.

·     در ايران مشهورترين و قديمي‌ترين ني، ني هفت‌بند است كه به صورت عمودي نواخته مي‌شود و مثل اين كه نحوه نواختن آن به اين صورت است كه بين 2 دندان قرار مي‌گيرد. می شود درباره كاربرد آن توضيح دهيد؟

البته نمي‌شود گفت قديمي‌ترين ني است. ني هفت‌بند همان طور كه شما هم اشاره كرديد، قدمتش به بيش از 100 سال مي‌رسد. همين ني كه دست ما هست، ني هفت‌بند است. علت اين كه به آن هفت‌بند مي‌گويند اين است يك بند كوچك در پايين، يك بند كوچك در بالا و 5 بند بزرگ در وسط اينها قرار دارد. اين ني 6 تا گرده دارد و از داخل شامل يك برجستگي است كه نبايد صاف باشد. در واقع اين برجستگي توليد صدا مي‌كند.

·        قوس برداشتن نی تا چه میزان روی صدا دهی آن اثر می گذارد؟

نی بعد از مدتی قوس بر می دارد، اگر میزان آن کم باشد ایرادی ندارد. اما باید توجه کنید که قوس برداشتن نی روی نت ها تاثیری ندارد و فقط در بم و زیری صدای آن تاثیر می گذارد

·        در خصوص محل قرار گرفتن زبان و فرم لب و دندان و میزان تأثیر آن هنگام نواختن نی توضیح می دهید؟

بین نوازندگان اختلاف نظر وجود دارد؛ عده ای نوک زبان را تیغه سر نی و عده ای نیز روی دندان های پیشین تحتانی یا پشت آن می گذارند که البته این امر را میتوان نوعی عادت نوازندگی دانست ولی این نکته را نیز نباید فراموش کرد که زبان به دلیل نقش مهمی که در تولید و تغییر صدای نی ایفا می نماید،‌ می بایست دارای جایگاه ایستا و ثابتی باشد تا بتوان تغییر حالت های زبان در ایجاد صداهای مختلف را به شکل بهتری کنترل کرد.

·        سطح این دوره از همایش نی نوازان را چطور دیدید و اساسا خروجی مهم این همایش ها چه می تواند باشد؟

سطح نوازندگان نسبت به همایش خوب بود البته قوی و ضعیف هم داشتند. یکی از حسن های اینچنین همایش هایی ارایه کارهای نو و تلفیق ایده ها با یکدیگر است. این همایش غیر رقابتی است و آثار در مرحله اول بازشنوی می شوند و برای شرکت در همایش انتخاب می شوند. همانطور که در نشست پژوهشی هم گفتم هیچ کس به دیگری ارجحیت ندارد و همه شرکت کنندگان خیلی خوب ساز زدند.

·        در صحبت هایتان اشاره کردید به نام نینوا و وجه اشتراک آن با نی نوازی، کمی در اینباره توضیح می دهید؟

به نکته خوبی اشاره کردید اسم این جشنواره نی نوا است، خود نینوا شهریست کنار دجله و درست مقابل موصل در عراق و سابقه ای حدود 2000 سال قبل از میلاد را دارد. وجه تشابه نواختن نی و نام جشنواره در اینست که: کنار فرات نی زارهای زیادی وجود داشته و می گویند سر امام حسین را بالای نی قرار داده اند و از اینرو این سرزمین نینوا نام گرفت؛ ناله ای که از نی به گوش می رسد و در فضا منتشر می شود.

·        چرا نی را سازی عرفانی قلمداد می کنند؟

نی ساز حال است نه قال! نی سازی عرفانی است ساز بزم است نه رزم. نی قصه جدایی و غربت است، شکایت از شب هجران ، حکایت دل سرگشته.  نی می نالد، می خروشد و از اعماق وجود دردمند انسان شکوه ها می کند. نی تنها سازیست که هم در جشن و جشنواره و هم در سوگ و سوگواره از آن استفاده می شود. آنچه از ني برمي‌خيزد، همان دم و آه انسان است كه ازميان اين بند‌ها و سوراخ‌ها مي‌گذرد و به گوش شنونده مي‌رسد. ني، سازي است كه ارتباط بسيار مستقيم با خود نوازنده دارد و نمي‌توان آن را از پيكر و وجود او جدا كرد.

·        ملاک شما در انتخاب آثار رسیده به دبیرخانه دومین همایش سراسری نینوا چه بود؟

زیبایی ملودی، تونالیته صداها در بخش با کلام، تلفیق شعر و موسیقی و تکنیک های نی نوازی.

·        و در پایان بهترین راه اشاعه ساز نی و موسیقی ایرانی را چه می دانید؟

بهترین کار اشاعه ساز نی از طریق صدا و سیما است باید این ساز نشان داده شود.


نظر شما
نام
ایمیل
متن نظر
  ارسال

     
کلیه حقوق این سایت متعلق به حوزه هنری استان مرکزی می باشد. | نقشه سايت