Skip Navigation Links
صفحه اصلی
واحدهای هنریExpand واحدهای هنری
هنرمندانExpand هنرمندان
منابع محتواييExpand منابع محتوايي
درباره Expand درباره
ارتباط با حوزه
ثبت نام ورود    
 

تاریخ انتشار  :  13:01 عصر ۱۳۹۰/۱۱/۸
تعداد بازدید  :  2606
Print
   
اسحاق چگینی: برگزاری همایش هایی نظیر «نغمه های نی نوا» به جریان موسیقی کمک می کند

اسحق چگینی متولد 1352 در قزوين است و كارشناسي ارشد موسيقي از دانشگاه هنر تهران دارد.

 

اسحاق چگینی: برگزاری همایش هایی نظیر «نغمه های نی نوا» به جریان موسیقی کمک می کند

اسحق چگینی متولد 1352 در قزوين است و كارشناسي ارشد موسيقي از دانشگاه هنر تهران دارد.

وی كارشناس ارشد نوازندگی ساز ایرانی است و فراگیری ساز نی را از سال 63 نزد ابوالفضل صالحی آغاز کرد و دوره آموزشی اش را نزد اساتیدی نظیر میرزا علی اکبر خرم قزوینی، استاد حسن کسایی استاد حدادیان. استاد افشارنیا و ... ادامه داد. وی عضو کمیته ی برگزاری جشنواره ی گروه نوازی استان قزوین، عضو کانون موسیقی حوزه هنری، داور جشنواره ی استانی ایلام است و برگزاري كنسرت متعدد در داخل و خارج از کشور از سال 1369 به همراه گروه های داخلی و خارجی در کارنامه اش دیده می شود. چگینی در کشورهایی نظیر روسیه، ایتالیا، ترکیه، پرتغال، یونان و ... اجرای برنامه داشته است و عضو کمیته ی برگزاری جشنواره ی گروه نوازی استان قزوین است. همکاری با هنرمندان برجسته کشور در آلبوم های سکوت (با صدای ایرج بسطامی(، سوگواران خموش و قاف عشق (با صدای علیرضا قربانی) از جمله دیگر فعالیت های اوست. اسحاق چگینی مبتکر شیوه ی نوین نوازندگی نی و ارائه آن در کنسرت های متعدد در دانشگاه های کشور است. حضور یک روزه او در اراک و برگزاری کارگاه عملی نی نوازی در دومین همایش سراسری نغمه های نی نوا بهانه ای شد که پای صحبت هایش بنشینیم. چگینی معتقد است عرصه اجرا برای موزیسین های ایرانی کم است و مهمترین حُسن همایش هایی نظیر نغمه های نی نوا دیدن صحنه و تجربه اجرای صحنه ای توسط هنرمندان است. وی حسن این همایش را پیگیری با وسواس اثر ارایه شده توسط جمعی حرفه ای می داند و می گوید: همین بازبینی اولیه آثار سبب می شود استانداردها ارتقا یابد و این فیلتر باعث می شود سال بعد سطح کارها بالاتر رود. بنابر این حضور در جشنواره و شکل گرفتن همایش هایی نظیر نغمه های نی نوا به جریان موسیقی کمک می کند.

آنچه در ادامه می آید ماحصل گفتگویی است که با او داشتیم.

 

- آقای چگینی برگزاری همایش هایی نظیر نغمه های نینوا را تا چه میزان در ارتقای موسیقی و بخصوص نوازندگی ساز نی موثر می دانید؟

ببینید! عرصه اجرا برای موزیسین های ایرانی کم است و مهمترین حُسن چنین همایش هایی دیدن صحنه و تجربه اجرای صحنه ای است. حسن همایش هایی نظیر نغمه های نی نوا پیگیری با وسواس اثر ارایه شده توسط جمعی حرفه ایست. همین بازبینی اولیه آثار سبب می شود استانداردها ارتقا یابد و این فیلتر باعث می شود سال بعد سطح کارها بالاتر رود. بنابراین حضور در جشنواره و شکل گرفتن همایش ها به جریان موسیقی کمک می کند. تعامل، انتقال تجربیات و انطباق سبک ها مختلف نوازندگی سبب ایجاد دوستی ها می شود. به نظر من این همایش باید به سمت خلاقیت و آفرینش گام بر دارد و این حرف اصلا به معنی نادیده گرفتن آثار و سبک استاد کسایی نیست. من معتقدم که می توان بخشی تحت عنوان پاسداشت استاد کسایی را هم گنجاند.

 

- چطور شد که به ساز نی و نواختن این ساز علاقمند شدید؟

سال 62-63 بود که با پخش سریال سلطان و شبان به صدای نی علاقمند شدم و همیشه منتظر شنیدن صدای موسیقی تیتراژ اولیه سریال بودم. شاهکار نینوا دیگر انگیزه من برای نواختن ساز نی بود، من با اینها وارد فضای موسیقی ایرانی شدم. استادم ابوالفضل صالحی شاگرد استاد کسایی بود و آرشیو ما سولوهای استاد کسایی بود. حسن کسایی در ادامه نایب اسدالله به این عرصه ورود پیدا کرده و نقش تاریخی خودش را بازی کرده است. استاد کسایی بی شک در ایران یک نابغه است و نواخته هایش شما را تحت تاثیر قرار می دهد و ما هم بدون اینکه بفهمیم ذوب در ساز کسایی شدیم. بعدها که تحصیلات آکادمیک در رشته موسیقی را ادامه دادم فهمیدم که اشتباه نکرده ام و این ساز همان چیزی بود که احساسم می گفت. در کنار همه اینها حس کردم  می توانم به یک شیوه شخصی در ساز نی برسم و تقریبا اکثر افرادی که صدای ساز زدن مرا می شنوند به این نکته اذعان دارند که در حین هویت یک امضای شخصی در آن نهفته است.

 

- در زمینه نوازندگی سازهای ایرانی بحثی وجود دارد که از یک طرف اتکای شدید به ردیف موسیقی ایران را توصیه می کنند و از سوی دیگر آزادی در اجرا و بدون دغدغه حفظ ردیف، شما در خصوص نوازندگی نی با این دو دیدگاه چگونه برخورد می کنید؟

اجرای ردیف یک نوع امانت داری است تا جوهر و پیکره آن به نسل های بعد منتقل شود ولی زیبایی کار در اجرایی است که دارای حس و حال باشد. مهمترین بخش در کار نوازندگی رعایت نوانس ها و حالات روحی اثر است وگرنه قطعه ماشینی می شود، با استفاده از نوانس و حالات مختلف بیانی، موسیقی دلنشینی را به گوش می رساند.

 

- آقای چگینی، به نظر شما آیا می توان افق روشنی برای نی و نی نوازی و ارکستر ترسیم کرد؟

بله، البته، منتهی آهنگساز اثر باید نی را بشناسد، به محدوده صدای ساز و همینطور رنگ های مختلف صوتی آن آشنا باشد. در این صورت ممکن است اثری قابل ملاحظه ساخته شود. باید از قابلیت های نی در ترکیب آن اثر به خوبی استفاده شده بود. قبلا ارکسترهای ما تک صدایی بودند و همه یک ساز را می زدند و رپرتوآر و قطعات هم اینگونه  تنظیم می شدند. اما از یک دوره ای به بعد تفکر ارکسترال وارد موسیقی ایرانی شد و بافت از مونوفونیک به پلی فونیک تغییر کرد و بالطبع در نواختن هر ساز می بایست از تمام قابلیت ها و امکاناتش استفاده کرد. معمولاً آهنگسازان بر اساس قابلیتهای هر سازی قطعه را می نویسد و اگر ساز نی بخواهد از این موج مدرنیته جا نماند باید تغییراتی را به لحاظ ساختمان در آن شاهد باشیم.

 

- ني همواره از سازهايي بوده كه در قياس با ديگر سازها چه در كنسرت‌ها و چه در بطن آهنگ‌ها، جايگاهش به اندازه‌اي كه بايد مورد توجه قرار نگرفته است. به نظر شما دليل اين مساله چيست؟

به اين خاطر كه ني تفاوت‌هايي با ساير سازها دارد. به عنوان مثال، اگر يك بچه‌اي تصادفا روي ساز سنتور يا ويلون يا حتي پيانو بزند، يك صدايي بالاخره از اين سازها خارج مي‌شود. اما درباره ني اين طور نيست. ني 4 صداي مختلف دارد. ولی دلایل مهم تری هم وجود دارد که به ساختمان این ساز و ایجاد تغییرات روی آن بر می گردد.

 

- با سونوریته های (صدادهی) جدید نی موافقید؟

چیزی که در این خصوص مهم است، شفاف بودن صداهاست. یعنی اگر کسی صدای جدیدی از نی درمی آورد باید محکم و استوار باشد و حق تک تک نت ها را ادا کند، نه اینکه به بهانه صدادهی جدید، یک صدای مرده از نی درآورد. نباید به بهانه تغییر صدادهی، صداها را درهم بپیچند و یک چیز شلوغ و گنگ ارائه دهند. در نی نوازی هم گاهی می بینیم یک صدای مریض از ساز در می آید زیرا حق نت ها ادا نمی شود و این مطلوب نیست.

 

- بسیاری معتقدند که تقلید آفت یک نوازنده است و نوازنده نباید تقلید کند. در این باره چه نظری دارید؟

ببینید هر هنرمند در دوره ای باید تقلید کند و این بسته به چرخه آموزشی هنرجو دارد. تقلید و تکرار، گذرگاه است. محل سکنی کردن نیست. در بسیاری مواقع پیش می‌آید که کسی از تقلید و تکرار شروع کند و به سبکی برسد. این تقلید و تکرار نه تنها ایرادی ندارد، بلکه تقلايي است كه در ابتدا لازم است. اما اگر در همان جايگاه جامد شود و بماند، بد است. این موضوع، بيشتر به جربزه ي هنری هنرمند مربوط می‌شود.

 

- در این دوره از همایش چه ملاک هایی در انتخاب آثار برای حضور در همایش در نظر گرفته شد و شما به عنوان داور چه ویژگی هایی را مهم تر ارزیابی می کنید؟

من اولین دوره ایست که در همایش نغمه های سراسری نی نوا حضور دارم و به عنوان داور بیشتر قابلیت های تکنیکی، اجرایی قابل قبول، بکار بردن تکنیکهای نوازندگی متعارف را مد نظر قرار دادیم. اما متأسفانه به غیر از دو کار باقی آثار رسیده خالی از خلاقیت بودند و این فاکتور از داوری حذف شد.

 

- چطور شد كه نواختن ني با استفاده از دندان رايج شد؟

تأکید این همایش هم روی نی هفت بند است و وجود نی خراسان و فلوت در این همایش به خاطر یک فرهنگ شنیداری خاص است. اما نی هفت بند و شیوه نواختن با دندان منتسب به نایب اسدالله اصفهانی است. ببينيد، اصولا در شيوه مكتب اصفهان، ني را با دندان مي‌زده‌اند. نواختن نی با دندان که آنرا وسط دو دندان جلوی فک بالایی قرارمی دهند و زبان را روی لبه نی می گذراند تا صدای آن حاصل شود، این شیوه مرسوم مکتب نی نوازی اصفهان بوده (البته شیوه مرسوم امروزی در نواحی ترکمن های ایران نیز رواج داشته و احتمالا نایب این شیوه را از آنها به یادگار داشته) و شیوه نواختن نایب نیز چنین بوده است. نایب دارای گوش موسیقیایی بسیار دقیق و نفس کافی در نوازندگی بوده است. در پاسخ دادن به خواننده و در تحریرهای متنوع آواز، ماهر و خوش سلیقه بود و معمولا پس از اجرای چندگوشه از ردیف به ویژه هنگام نوازندگی با خواننده  و در موقع مقتضی، موسیقی را با یک قطعه ضربی به پایان می رسانیده است.

 

- پیشنهاد شما برای سومین دوره همایش سراسری نغمه های نی نوا چیست؟

در درجه اول، واقعا جای تشکر دارد از مسئولین استان و حوزه هنری که در این زمینه گام برداشتند و این همایش را برگزار کردند. امید دارم که نوازندگان بیشتری با ارایه کارهایی خلاقانه تر در دوره های بعدی این همایش شرکت کنند و لازمه این امر اطلاع رسانی دقیق و کامل است. این همایش می تواند طرح استعدادیابی باشد و موضوع آزاد در کنار موضوع انتخابی پیشنهاد شود تا هنرمندان بتوانند در فضای وسیعتری کارهای خود را ارایه دهند.

به نظر من نوازندگان را باید به سمت آفرینش بر مبنای ایده های جدید سوق داد. می توانیم به شرکت کنندگان الگو معرفی کینم. متاسفانه هنرجویان و هنرمندان ما فقر تئوریک در این زمینه دارند و با متریال موسیقی ایرانی آشنا نیستند و بسیاری هنوز ردیف ها را بطور کامل نزده اند. به نظر من باید نیازمندی ها را شناسایی کرد و گام بزرگ این همایش در برگزاری دوره جدید می تواند همین نکته باشد.

 

- در صحبت هایتان اشاره کردید به دو شیوه آموزشی برای ساز نی. اگر ممکن است در این باره هم توضیح دهید؟

بله دو سیستم آموزش مکتبی و آکادمیک برای ساز تعریف شده است. در سیسیتم آموزش مکتبی استاد مراد و شاگرد مرید است و متأسفانه بعد از انقلاب این شیوه متوقف شد. شیوه انتقال در این شیوه معرفتی بود و معرفت شنیداری آموزش داده می شد. اما در مورد شیوه آکادمیک دو دیدگاه "نگاه کاملاً سنتی به موسیقی"، "ابداع و خلاقیت در موسیقی سنتی" دیده می شود.

 

- و به عنوان آخرین سوال شما در جایی از صحبت هایتان اشاره کردید به اینکه باید ساز نی را ارتقا داد، این ارتقا دادن شامل چه مواردی می شود؟

ساز نی برای اینکه جهانی شود نیاز به این دارد که دامنه نوسان آن بالا برود. نی نوازی حسن کسایی در دوره خودش سرشار از زندگی و حیات است. باید این فاکتورها و دامنه نوسان آن را زیاد کرد. محدوده فعلی ساز نی پاسخگوی نیازهای ارکستر نیست. متأسفانه به امکانات افکتیو این ساز کمتر توجه شده و ما هنوز ساز نی را خوب نشناخته ایم.


نظر شما
نام
ایمیل
متن نظر
  ارسال

     
کلیه حقوق این سایت متعلق به حوزه هنری استان مرکزی می باشد. | نقشه سايت